Ισορροπίες: Κεφάλαιο πρώτο - Ιδιωτικότητα και Ανωνυμία

Στο νέο μας κόσμο, όπως τον βιώνουμε με όλες τις εντυπωσιακές του προόδους, συστροφές και διαστροφές, ένας νέος πρωταγωνιστής, ιδιαίτερος, κάνει τελευταία την διφορούμενη εμφάνισή του: η ανωνυμία. Η διτή διάσταση της ανωνυμίας έχει να κάνει, όπως σε πληθώρα άλλων πραγμάτων, με τη χρήση της.

Το να παραμείνεις ανώνυμος, με την έννοια της προστασίας των προσωπικών σου δεδομένων, της ιδιωτικότητας, είναι πλέον πρόκληση. Αυτό ισχύει για τους ακόλουθους βασικούς λόγους:

• Άγνοια. Νομίζουμε ότι μόνο εμείς και οι φίλοι μας χρησιμοποιούν τις πληροφορίες που υπάρχουν για μας διάσπαρτες στο Διαδίκτυο. Επίσης, θεωρούμε απίθανο να είναι δυνατόν να συνδυαστούν αυτές οι πληροφορίες, ώστε να δημιουργήσουν ένα πλήρες παζλ που αντικατοπτρίζει εμάς.
• Ανευθυνότητα: Δε διαβάζουμε ή, εν γνώσει μας, διαβάζουμε βιαστικά όλους τους όρους χρήσης (Terms of use) και τις πολιτικές απορρήτου (βλ. privacy policy) που μας προβάλλονται από ιστοτόπους και μας ζητάται η συγκατάθεση.
• Συνήθεια: Πράγματα όπως μηνύματα αλυσίδας (βλ. chain e-mails) έχουν μπει στις καθημερινές πρακτικές μας, χωρίς αντίληψη του τι κάνουμε. Κακές αρχές και πρακτικές χρήσης του Διαδικτύου, αλλάζουν πολύ δύσκολα.

Θα πάρω λοιπόν τον δύσκολο ρόλο να ανοίξω τα χαρτιά της επιστήμης υπολογιστών: είναι εφικτό εώς πανεύκολο να αναζητήσεις πληροφορίες για ένα άτομο στο Διαδίκτυο (δείτε εδώ, εδώ και εδώ για παραδείγματα ολοκληρωμένων εργαλείων και πρακτικών για αναζήτηση προσωπικών στοιχείων).

•  Πληροφορίες όπως το e-mail σε αναρτήσεις (comments) σε ιστοσελίδες μπορούν να παρέχουν πληροφορίες που αφορούν πράγματα όπως: πολιτικές πεποιθήσεις, προτιμήσεις, και άλλα. Με άλλα λόγια, το e-mail μου αποτελεί μία ωραιότατη προσωπική υπογραφή, που μπορεί κάποιος να συσχετίσει με κείμενα, ιστοτόπους, σχόλια και άλλα συναφή.
• Τα στοιχεία που δίνω σε εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. Facebook, Linked-In, κτλ.)  είναι ορατά σε τρίτους και, συγκεκριμένα, στις εφαρμογές που χρησιμοποιώ. Υπάρχει και η αντίστοιχη προειδοποίηση, κάθε φορά που πάω π.χ. να παίξω ένα νέο παιγνίδι. Δηλαδή, ένα εύκολο πράγμα που έχει να κάνει κάποιος για να μαζέψει πληθώρα πληροφοριών σχετικών με ανθρώπους είναι να φτιάξει ένα παιγνίδι για το Facebook. Όλοι όσοι το χρησιμοποιήσουν, συμφωνούν στο να μοιράζεται ο δημιουργός τα (κάποια) δεδομένα τους.
• Υπάρχουν άνθρωποι και υπηρεσίες που είναι δουλειά τους να αναλύουν και να μελετούν δημοσιεύσεις σε εργαλεία όπως το Twitter (βλ. εδώ για παράδειγμα). Επίσης, υπάρχουν ολόκληροι τομείς της επιστήμης που ασχολούνται με αυτήν την ανάλυση, για να εξάγουν πληροφορίες για τάσεις και συναισθήματα σχετικά με θέματα/εταιρείες/γεγονότα (βλ. εδώ, εδώ και εδώ για ορισμούς, παραδείγματα και σχετικά εργαλεία "ανάλυσης συναισθήματος").

Συμπέρασμα:
Μην βάζετε στο Διαδίκτυο ότι θεωρείτε ότι δεν πρέπει να μοιράζεται όλος ο κόσμος. Αν το κάνετε, μην ψάχνετε για αποδιοπομπαίους τράγους όταν θα έχετε προβλήματα ιδιωτικότητας.

Στο άλλο άκρο της πλάστιγγας, υπάρχει η κακή χρήση της ανωνυμίας. Συνήθως, η χρήση αυτή σχετίζεται με την κακόβουλη έκφραση γνώμης υπό την αιγίδα της ανωνυμίας. Εδώ ο χρήστης του Διαδικτύου οχυρώνεται, πίσω από ιστοτόπους που επιτρέπουν τη δημοσίευση ανωνύμων σχολίων ή ειδήσεων. Στα πλαίσια της φημολογίας, μία ψευδής είδηση αποκτά αξία μόνο και μόνο επειδή "υπάρχει και στο Ίντερνετ". Όταν αυτή η είδηση είναι εστιασμένη ως επίθεση, τότε η ανωνυμία γίνεται ο στηρικτικός λίθος της αδιαφάνειας.

Η ανωνυμία, που οδηγεί στην ανικανότητα εντοπισμού της πηγής, θα πρέπει να μας προβληματίζει. Η προσωπική γνώμη είναι η ουσία της έκφρασης. Και η προσωπική γνώμη δεν πρέπει να είναι ανώνυμη, δηλαδή απρόσωπη. (Φυσικά καταλαβαίνω αντικειμενικές δυσκολίες σε απολυταρχικά καθεστώτα, αλλά και εκεί ο προσωπικός λόγος έχει μεγαλύτερη δύναμη, πιθανώς ανάλογη και με το ρίσκο που προκαλεί.) Για αυτό έχει νόημα να εκφράζουμε τη γνώμη μας, γνωρίζοντας ότι οι άλλοι τη συσχετίζουν με εμάς. Έχοντας τη συνείδηση και την ευθύνη αυτής της έκφρασης. Αν θεωρούμε ότι δεν είμαστε έτοιμοι για αυτήν την ευθύνη, απλώς ας μην εκφραστούμε δημόσια.

Η ελευθερία και η διατήρησή της, στη σκέψη, στο λόγο και στην πράξη, δεν μπορεί και δεν πρέπει να στηρίζονται σε υπεκφυγές,  μισόλογα και παρασκηνιακούς ομιλητές. Το προσωπικό στίγμα του καθενός μας είναι αυτό που διαμορφώνει κομμάτι κομμάτι το μωσαϊκό του κόσμου. Το να έχεις βήμα σημαίνει ευθύνη. Για αυτό πρέπει η ανωνυμία να αντιμετωπίζεται με προσοχή και επιφύλαξη στην έκφραση γνώμης, κυρίως αν αυτή η γνώμη είναι προσωπική επίθεση ή λίβελλος. Και για τον ίδιο λόγο, κάθε βήμα ανωνύμων ρητόρων πρέπει να κρίνεται ως προς τη λειτουργία και τον αντίκτυπό του από όλους εμάς, που δε θέλουμε να είμαστε έρμαια της φήμης.

Κεκτημένα και χρωστούμενα

Σκεφτόμουν λίγο τι χρωστώ και τι μου χρωστούν. Και θυμήθηκα όλα τα στόματα που ψιθύρισαν και όλα τα χέρια που έγραψαν ότι κάθε γενιά χρωστάει στην επερχόμενη. Ότι πρέπει να είμαστε όλοι συνειδητοποιημένοι για το ότι είμαστε εδώ περαστικοί και ο κόσμος μας είναι δανεικός, και προ πολλού τον χρωστάμε στα, αγέννητα ακόμη ίσως, παιδιά μας. Όμως κάποιοι μου παρέδωσαν τον κόσμο, ή κομμάτια του. Και συνειδητοποίησα ότι ήρθε η ώρα να αναγνωρίσω αυτά που μου δόθηκαν και να ευχαριστήσω όλους τους προηγούμενους για αυτά. Και να γείρω ελαφρά το κεφάλι σε όλους εκείνους που με έφεραν εδώ.

Ευχαριστώ, λοιπόν γονείς μου, για την ανάσα και την ύπαρξη. Για τη ζεστασιά και την ομιλία, για την αντίληψη του κόσμου και για την αίσθηση της συνύπαρξης. Ευχαριστώ για τη στέγη που με κράτησε προστατευμένο από της φύσης τα δύσκολα. Ευχαριστώ για τα χέρια που με θρέψανε και με φροντίσανε, μέχρι να μπορώ να σταθώ σαν ύπαρξη ανάμεσα σε υπάρξεις. Ευχαριστώ τα λόγια που μου χαρίσανε σκέψεις, για να φυτέψω στο χώμα του μυαλού μου. Άλλες πιάσανε και γίνανε δεντριά και άλλες πεθάνανε σε έδαφος άγονο. Ευχαριστώ για την τρυφερότητα, γιατί αυτή πλήθυνε και μπορεί τώρα να περνά σε άλλους ανθρώπους, γέννημα της δικής σας αγάπης. Ευχαριστώ για τις αδυναμίες που μου δίνουν το χρώμα μου και για τις δυνάμεις που μου δίνουν τα όπλα μου. Ευχαριστώ για την συνοδεία όλα αυτά τα χρόνια, σιωπηλά και φωναχτά, ήρεμα και ταραγμένα.


Ευχαριστώ, δασκάλοι μου, για όλα τα μαθήματα που μου δώσατε μέσα στα πλαίσια των δυνάμεων και της κατανόησης σας. Ευχαριστώ για τα καλά και τα κακά, που μου δίνουνε σιγά-σιγά διάκριση. Ευχαριστώ που με συντροφεύσατε και μου γεμίσατε το μυαλό αναμνήσεις, θλιμμένες και χαρούμενες, μεγάλες και μικρές. Ευχαριστώ που μου δώσατε, μέσα από το δικό σας πρίσμα, να κοιτάξω ένα μικρό κομμάτι του κόσμου, για να μπορέσω σήμερα να φτιάχνω το δικό μου πρίσμα. Ένα γυαλί που θα περιέχει χιλιάδες μικρά κομμάτια από τα δικά σας.

Ευχαριστώ όλους εσάς που μου δώσατε βιβλία, για να μπορώ να γευτώ τη γεύση τους. Ευχαριστώ όλους εσάς, που μου δώσατε σχολείο για να οσφρανθώ τη γνώση. Όλους εσάς που γράψατε για να έχω να διαβάζω και όλους εσάς που τραγουδήσατε και σήμερα μπορώ να τραγουδώ. Όλους όσους παίξατε μουσική και αυτούς που της δώσατε γραφή, για να διαβάζεται.

Ευχαριστώ όλους όσουν πληγωθήκανε για να μπορώ σήμερα να εκφράζομαι ελεύθερος. Για να μην κοιτώ πάνω από τον ώμο μου κάθε φορά που θα διαμαρτύρομαι. Για να μη φοβάμαι στο κρεβάτι μου τα βράδια ότι μπορεί την άλλη μέρα να είμαι φυλακή, ή εξορία.

Ευχαριστώ όλους τους ανθρώπους δουλέψανε τη γη, για να φτάνουν σε μένα σήμερα τα αγαθά, χιλιάδες μέτρα μακριά. Ευχαριστώ όσους τα φέρνουνε κοντά μου. Και ξέρω ότι αυτό το ευχαριστώ είναι εκατό φορές μεγαλύτερο από ότι η ανταμοιβή ενός μισθού, αλλά το ξεχνάμε. Κι ευχαριστώ όσους με αγάπη κάνουν τη δουλειά τους, για να μπορώ να λέω ότι ζω σε κοινωνία. Κι όλους εκείνους που δεν υποκύπτουν στις πιέσεις και ζουν με αξιοπρέπεια και κάνουν τη ζωή ακόμη ανεκτή, ακόμη και στις πιο άσχημες γωνιές.

Ευχαριστώ τους δουλευτάδες της σκέψης και τους τεχνίτες, σε όλες τις εποχές. Όλους αυτούς που χτίσαν πέτρα πέτρα το οικοδόμημα πάνω στο οποίο στέκομαι σήμερα και ζω. Το οικοδόμημα που μου δίνει αυτό το βήμα και μου επιτρέπει να μιλάω με τους αγαπημένους μου σε άλλη χώρα και να βλέπω τα ακριβά τους πρόσωπα να κινούνται, σα να είναι εδώ, δίπλα μου.

Και με όλα αυτά υπόσχομαι, ό,τι μου δώσανε, καλό ή κακό, να το περάσω μέσα από τη δική μου φλέβα, να πάρει από το αίμα μου, όπως πήρε από το δικό τους. Να το διαφυλάξω και να το σεβαστώ, όχι σα δεδομένο, αλλά σαν κερδισμένο. Και να το θυμάμαι ότι μπορεί να το χάσω, είτε από απροσεξία, είτε επειδή θα επιδιώξουν να μου το εξαγοράσουν.

Και έχω εγώ ένα μεγάλο χρωστούμενο, όπως και όλοι αυτοί που είναι μετά από εμένα. Να δώσουμε στους μεγαλύτερους αυτό που έχασαν μέρα τη μέρα, από την κούραση και την προσπάθεια, για να μας δωρίσουν όλα αυτά που σήμερα απολαμβάνουμε. Να τους δώσουμε ελπίδα.

Ηλεκτρονικές φιλίες...

Η ηλεκτρονική φιλία φαίνεται να είναι πολύ εύκολη υπόθεση: ελάχιστη διαπροσωπική επαφή, εύκολο να μετρηθεί πόσο δημοφιλής είναι ο καθένας. Η αγάπη εκφράζεται με εικονικά δώρα και η έγνοια με συναισθηματεικονίδια (ναι, ρε, emotes)...

Με άλλα λόγια, ας θυμόμαστε να είμαστε πρωτίστως φίλοι εκτός διαδικτύου και δευτερευόντως εντός. Κι αν με σκέφτεστε, βάλτε με καλύτερα στις προσευχές σας πρώτα και ύστερα στα Facebook Preferences. Σας εγγυώμαι πως θα κάνω το ίδιο.

Και ανυπομονώ να σας δω από κοντά, με την πρώτη ευκαιρία. Για να μάθω πραγματικά τα νέα σας και να θυμηθώ τις εκφράσεις του προσώπου σας και τη φωνή σας. Όλα αυτά, με άλλα λόγια, που μας κάνουν φίλους.

Ειλικρινά
Γιώργος Γ.

Καιροί πολύφωνοι

Κάθε φωνή μου γέννηση λεπτής διαταραχής
σε τέλμα πανανθρώπινο.
Κάθε γροθιά μου, ανέκφραστη ψυχή.
Ποιός με γονάτισε, χωρίς να το θυμάμαι;
Ποιός με προσπέρασε, χωρίς να με έχει αγγίξει;
Πόσες και πόσες λέξεις θα σεριανίσουν στην αυλή μου,
θα μεγαλώσουνε, θα ανθίσουν κι ύστερα,
με βουβή ανία,
θα ξεβραστούν στις ακτές της λήθης;

Ως εδώ.
Ήρθε η ώρα
να αθροιστούν οι λεπτές διαταραχές,
ήρθε η ώρα να φτιάξει καθείς τη δική του αγορά,
χτισμένη πέτρα - πέτρα, στιβαρά και στέρια, με τις φωνές αυτών που αξίζουν.

Ήρθε η ώρα
να αδράξουν οι εύγλωττοι το λόγο και να τον στίψουν,
να μιλήσουν για αυτούς που δεν ακούγονται,
να αντιλαλήσει η φωνή της ανθρωπιάς
στα βοσκοτόπια της ανίας.

Να γίνει ο λόγος δόρυ και η πένα ακόντιο
σε ειρηνικούς αγώνες.
Πάνω και πέρα από φτωχά, γονατισμένα ήθη.
Να γίνει η αξία τ' άλογο
και ο πόθος το καμτσίκι
κι όλοι να κυνηγήσουμε με τα σκυλιά το ψέμα.

Το ψέμα που αφέθηκε και το μοσχαναθρέφουν
άντρες, γυναίκες και... ωιμέ!...
παιδιά και νέοι συνάμα.

Ως εδώ.
Κι αν μας επείσαν μόνοι μας πως είμαστε όλοι, τάχα:
ΠΟΤΕ μην το πιστέψετε. ΠΟΤΕ.
Κάθε φωνή είναι γέννηση λεπτής διαταραχής
σε τέλμα πανανθρώπινο.
Κάθε στιγμή το τέλμα σα να σείεται σιγά σιγά από μέσα.
Και κάθε τώρα που περνά, κάνει στο τέλμα κύμα.
Και κάθε κύμα που έρχεται, φέρνει στους σάπιους φόβο.
Και κάθε σάπιος που αγρυπνά, χάνει τη δύναμή του.
Κι είμαστε όλοι δυνατοί και όλοι ειρηνευτές.

Κι είμαστε όλοι όμορφοι, μες στις ασχήμιες μέσα.
Κι αγάπη είμαστε άμορφη, ψάχνει την ομορφιά της.
Κι είναι ομορφιά ο διπλανός και οι παραξενιές του.
Κι αν αγαπήσουμε ξανά, θα κάνουμε το τέλμα
ολόδροσο του ποταμού, καθάριο, άγριο ρεύμα.

Και τότε θα ανθίσουνε μες στις αυλές οι λέξεις
και θα περάσουν στα παλιά οι ψεύτικες διαλέξεις.
Ως εδώ.

Άξια λόγου

Για πολλά χρόνια υπήρχε πρόβλημα με την έκφραση γνώμης. Περίοδοι πολέμων, ισχυρές συγκρούσεις μεταξύ ιδεολογικών, θρησκευτικών, οικονομικών, κομματικών, ποδοσφαιρικών αντιπάλων (η σειρά δεν είναι τυχαία). Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, θίγεται ευθέως η δυνατότητα έκφρασης γνώμης, παρουσία εκφραστών της αντίθετης άποψης.

Σήμερα, φαίνεται και ισχύει ότι η πρόσβαση στην έκφραση γνώμης έγινε πραγματικότητα. Κάθε ένας μπορεί να εκφράσει τη γνώμη του. Μπορείς να μιλήσεις στην παρέα σου, στην οικογένειά σου, να διατηρείς ιστολόγιο, να φτιάξεις τον ιστοτόπο σου και να λες ό,τι θέλεις. Χωρίς ιδιαίτερες παρενοχλήσεις, με εξαίρεση ίσως σε κράτη που διατηρούν πολύ σκληρή στάση (π.χ. Κίνα) στην ελεύθερη έκφραση της γνώμης.

Παραδόξως όμως, φαίνεται ότι αυτό που άλλαξε είναι η ισχύς του λόγου. Όσο καλός ρήτορας και να είσαι, όσο έξυπνος και διορατικός, τα κείμενά σου ή τα λεγόμενά σου θα χαθούν εν μέσω μίας πληθώρας άλλων κειμένων, πιθανώς από αντιστοίχως έξυπνους και διορατικούς ανθρώπους. Γιατί πάνω από τα κείμενά σας στέκονται τα κείμενα αυτών που έχουν συστηματοποιήσει την ενίσχυση του λόγου τους: τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (ναι, είναι μαζική ακόμη η ενημέρωση, καθώς δε λαμβάνει υπόψιν ιδιαιτερότητες του καθενός).

Έτσι, ενώ ο λόγος επιτράπηκε σε όλους, η πρόσβαση σε βήμα με υψηλή εμβέλεια υφίστατι έλεγχο. Στα τηλεοπτικά δρώμενα ο διαχειριστής του τηλεοπτικού χρόνου - οικοδεσπότης μπορεί, με πρόφαση τον "γνωστό περιορισμό του τηλεοπτικού χρόνου" να συντομεύσει κάθε συζήτηση κατά το δοκούν. Το ίδιο σε ραδιοφωνικές εκπομπές και περιοδικό τύπο, ο οποίος ούτως ή άλλως δεν ενδείκνυται για άμεσες συζητήσεις. Οπότε τι φαίνεται ότι έμεινε; Το Διαδίκτυο.

Στο διαδίκτυο, όμως, την μεγάλη ισχύ έχουν οι μηχανές αναζήτησης. Το πλήθος των υπαρχουσών σελίδων στο διαδίκτυο καθιστά δυνατή την εύρεση μίας σελίδας κατ' εξοχή εφόσον η τελευταία βρίσκεται στα αποτελέσματα κάποιας μηχανή αναζήτησης. Όμως, σύμφωνα με έρευνες, ήδη το 2οο2 (Jansen2006) το 72% του κόσμου δεν έβλεπε καν τα αποτελέσματα της 2ης σελίδας στις μηχανές αναζήτησης. Με άλλα λόγια, αν μία μηχανή αναζήτησης εμφανίσει το κείμενό μου στην 3η σελίδα αποτελεσμάτων (μια διόλου ευκαταφρόνητη θέση) σήμερα για οποιοδήποτε ερώτημα, η πιθανότητα να διαβαστεί το κείμενο είναι σχεδόν 10% (δείτε και http://www.accuracast.com/search-daily-news/seo-7471/first-page-listings-on-google-even-more-important/). Κατά συνέπεια, ο πόλεμος για τις πρώτες θέσεις είναι δύσκολος.

Ακόμη χειρότερα, έρευνες δείχνουν (Cho2004) ότι νέες σελίδες βρίσκουν δύσκολα το δρόμο τους στις υψηλές θέσεις των μηχανών αναζήτησης, έναντι σελίδων που είναι ήδη γνωστές. Άρα, η αδράνεια της προβαλλόμενης πληροφορίας στις τάξεις του Διαδικτύου φαίνεται να δυσκολεύει τις νέες φωνές.

Και πώς μπορούμε να αλλάξουμε αυτή τη ροή της πληροφορίας;

• Μιλήστε σε φίλους και γνωστούς για κείμενα που θεωρείτε ότι αξίζουν. Αν στέλνει ο καθένας τα αξιόλογα (και καλά τεκμηριωμένα) πράγματα σε άλλους, πολύ σύντομα οι φωνές ακούγονται.
  
• Αν έχετε ιστοτόπο, υποδείξτε τα αξιόλογα κείμενα με συνδέσμους.
• Αν χρησιμοποιείτε προγράμματα κοινωνικής δικτύωσης, μπορείτε να τα προτείνετε εκεί.
• Αν χρησιμοποιείτε προγράμματα ανταλλαγής σελιδοδεικτών (bookmarks), όπου μπορείτε να προτείνετε ή να αξιολογήσετε σελίδες, κάντε το.

Πάνω από όλα όμως:

Επικοινωνήστε με τον ιδιοκτήτη της σελίδας, ή αφήστε του σχόλια, για να γνωρίζει ότι αυτό που κάνει αξίζει.

Στην επιστήμη σήμερα συναντούμε τον όρο "σοφία του πλήθους" (http://en.wikipedia.org/wiki/The_Wisdom_of_Crowds), που είναι ένα πολύ ενδιαφέρον φαινόμενο. Σας δίνω το χρόνο σας, ώστε να διαβάσετε σχετικά, και θα επιστρέψω δριμύτερος. Δώστε προσοχή στα προαπαιτούμενα για να λειτουργήσει η σοφία του πλήθους.


Χάρηκα με αυτόν το διαδικτυακό μονόλογο. Ευελπιστώ σύντομα να γίνει διάλογος.
Και επειδή οι σκέψεις όταν ρέουν στο χαρτί με σοβαρότητα, δεν υποδεικνύουν τι συναισθήματα κρύβονται πίσω από τη γένησή τους, τα συναισθήματα θα τα υποδείξω αμέσως μετά σε μία νέα ανάρτηση.

Να είστε καλά.

Αναφορές

Jansen, B. J., & Spink, A. (2006). How are we searching the World Wide Web? A comparison of nine search engine transaction logs. Information Processing & Management, 42(1), 248-263. doi: 10.1016/j.ipm.2004.10.007

Cho, J., & Roy, S. (2004). Impact of search engines on page popularity. In Proceedings of the 13th international conference on World Wide Web (pp. 20-29). New York, NY, USA: ACM. doi: 10.1145/988672.988676

Τα χρόνια

Δε θέλω να μου πείτε γιατί φτάσαμε εδώ.
Δε θέλω να μου πείτε ποιός τα φταίει.
Δε θέλω να κοιτάξω στα παλιά
για να γεμίσει η ψυχή μου με τ' αγέρι
της νιότης μου.

Εδώ είναι η νιότη μου και φλέγεται
να ζήσει.
Εδώ είναι ο χρόνος μου και αγναντεύει τις καλύβες σας.
Τις καλύβες που κλειστήκατε και ξεχαστήκατε
και μείναν τα λειβάδια έξω πράσινα, γι' άλλων τα μάτια.
Και στα ματάκια σας εφορτωθήκανε ξένα ονείρατα.
Πού 'ναι τα βήματα
που σχεδιάσατε για ευτυχία;
Πού είναι η ουσία,
αυτή της ζήσης, η λαμπερή;
Πού είναι η λάμψη σας και πού το φως σας;
Πού είναι οι ημέρες μας;
ΕΔΩ.
Εδώ είναι όλα.
Και κάθε Τώρα που ξεφορτώνομαι μου το θυμίζει
πως πάλι ξέχασα να ζήσω, πάλι.
Και στο κεφάλι μου τρέχουν ιδέες για μία πάλη
σιμά στα σώματα κρυμμένων φίλων..
Αυτή η πάλη που ξαναφέρνει απ' τα χαμένα
όσα μαζί, ακριβά, αγαπήσαμε.
Και εκεί τα χρόνια, βαριά παράσημα, κρατάνε ανάστημα
πάνω από τόσα μικρά και άσχημα που μας παιδεύουν.

Δε θέλω να μου πείτε γιατί φτάσαμε εδώ.
Δε θέλω να μου πείτε ποιός τα φταίει.
Δε θέλω να κοιτάξω στα παλιά
για να γεμίσει η ψυχή μου με τ' αγέρι
της νιότης μου.

Εδώ είναι η νιότη μου και φλέγεται
να ζήσει.
Εδώ είναι η νιότη μου και θα τσακίσει
όλα τα άμορφα, τα θολωμένα
θα ζωγραφίσει με τόσα χρώματα
τα βλέφαρά μας,
που δε θα θέλουμε, δε θα μπορούμε
σε γκρίζα μέτωπα τα όνειρά μας να παραδώσουμε.

Εδώ είναι η νιότη μου.
Σιμά σας κάθομαι, μα όχι για πάντα.
Οπότε αν θέλετε να ειδωθούμε,
μη με ξεχάσετε.

Εδώ είναι η νιότη μου και αγναντεύει ότι δεν έκανα.
Μα από σήμερα δε θα τολμάει
να μου το λέει πως δεν προσπάθησα.
Σας περιμένω.

Νέος τόπος

Περάσαν οι πρώτες ημέρες εδώ στα ξένα. Κι αναρωτιόμουν πόσο ξένα είναι εδώ και πόσο ξένα ήταν πίσω στην Ελλάδα. Δεν έχω ακόμη ηρεμήσει, γιατί υπάρχουν πολλά να γίνουν, αλλά ζω πράγματα που πραγματικά έπρεπε να τα δω για να τα πιστέψω. Και ξέρω ότι απλώς επιλέγουμε να μην τα κάνουμε και εμείς:

Άνθρωποι που δε βρίζουν σε κάθε ευκαιρία. Πράσινο παντού. Στην εστία που μένω, το σπίτι είναι σαφώς καλύτερο από την γκαρσονιέρα που έμενα για 8 χρόνια. Στους δρόμους μπορούν και κινούνται τα ποδήλατα και οι πεζοί. Οι κάτοικοι της πόλης έχουν έκπτωση 30% από το νομαρχία στην τιμή του ποδηλάτου. Η συγκοινωνία είναι καλή και συνεπής. Υπάρχουν πλατείες αντί για φανάρια, για να μη μειώνεται η ροή των οχημάτων.

Στο πανεπιστήμιο, στο μεταπτυχιακό, τα μαθήματα γίνονται στα αγγλικά για να μπορέσουν να έρθουν και ξένοι φοιτητές. Οι καθηγητές είναι από κάθε μεριά του κόσμου. Στο κέντρο της πόλης υπάρχει ανοικτή πρόσβαση σε διαδίκτυο. Το ίδιο στην εστία και, φυσικά, στο Πανεπιστήμιο.

Όχι, δεν είναι τέλεια. Αλλά είναι καλά. Είναι ανθρώπινα. Δε χρειάζεται να καταβάλεις προσπάθεια για τα αυτονόητα. Δε χρειάζεται να προστατεύεσαι από την αυθαιρεσία του καθενός. Μπορείς να κάνεις σταθερά τα βήματά σου, ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται ακόμη που είναι αρχή.

Κι εδώ υπάρχουν άνθρωποι που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν καταστάσεις. Κι εδώ υπάρχουν κλέφτες. Κι εδώ υπάρχει αυταρέσκεια, εγωισμός, ενίοτε ίσως και ελιτισμός. Κι εδώ υπάρχουν στερεότυπα. Αλλά υπάρχει και άφθονη καλοσύνη, ομορφιά, ηρεμία, ευγένεια, συνεργατικότητα πάνω από φυλή και έθνος.

Ήρθα εδώ, γιατί αρνήθηκα να μείνω με τους ανθρώπους που αγαπώ σε έναν μηχανισμό που δεν αγάπησε κανέναν μας. Και ακόμη ακροβατώ ανάμεσα σε δύο κόσμους, γιατί είναι πολύ νωρίς να αφήσω πίσω μου τα όμορφα και τα άσχημα του τόπου μου. Κάθε βράδυ κοιμάμαι ελάχιστα και πολύ ανήσυχα: μου λείπουν οι άνθρωποί μου. Νιώθω κάθε μέρα ότι αύριο είναι να επιστρέψω, αλλά δεν είναι έτσι.

Υπομονή, λοιπόν, για να δω τι θα γίνει όταν και ο κόσμος που ζω εδώ γίνει κομμάτι μου... Αν θα γίνει κομμάτι μου. Και να δω τότε, πώς θα γυρίσω πίσω να αλλάξω ότι μου παραδόθηκε. Γιατί θα το αλλάξω.